“ඩෙංගු මර්දනය ‘රතු කටුව’ පනී: මඳුරු ප්රහාරය හමුවේ බලධාරීන් අන්දමන්ද වෙයි!”
“ලෙඩේ රට පුරා – පාලකයෝ නිදිබරයි: ඩෙංගු මඳුරුවාගෙන් රජයට ‘කණේ පහරක්’!”
“රටම වෙලාගත් මාරක ඩෙංගු අවදානම: සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයේ බිඳවැටීම මඳුරු රජා රටටම ඔප්පු කරයි!”
“සලබයාටත් කලින් මඳුරුවා ලෙඩ කරයි: ආණ්ඩුවේ මර්දන වැඩපිළිවෙළ සවුත්තු කළ ඩෙංගු ප්රහාරය!”
“ඇමැතිවරුන්ගේ ෂෝට්කට් වැඩපිළිවෙළට ඩෙංගු මඳුරුවාගෙන් ‘ෆුල්ස්ටොප්’: රටම අනතුරේ හෙලූ බලධාරීන්ගේ හෙළිදරව්ව!”
“මඳුරුවාටත් පරදින ආණ්ඩුවේ සෞඛ්ය ප්රතිපත්තිය: රටම හඬවන ඩෙංගු යථාර්ථය මෙන්න!”
ආණ්ඩුවට ඩෙංගු වසන්ගතයක්. ඩෙංගු පාලනයෙන් ගිලිහෙයි: රෝගීන් 44,000 පනී – රෝහල් ධාරිතාව උතුරා යයි!
දිස්ත්රික්ක 14ක් අධි අවදානමේ; HDU ඇඳන් හිඟයෙන් රෝගීන් කොරිඩෝවල; ප්රතිපාදන සහ සේවක කප්පාදුව අර්බුදය දරුණු කරයි!
දිවයිනට ඇදහැලුණු අධික වර්ෂාපතනයත් සමඟ මෙරට ඩෙංගු රෝග ව්යාප්තිය පාලනයෙන් ගිලිහී යාමේ දැවැන්ත අවදානමක් මතුව ඇතැයි සෞඛ්ය බලධාරීන් අනතුරු අඟවයි. රෝගීන්ගේ ශීඝ්ර වර්ධනය හේතුවෙන් ජාතික බෝවන රෝග විද්යායතනය (IDH) සහ කොළඹ ජාතික රෝහල ඇතුළු ප්රධාන රෝහල්වල ධාරිතාව මේ වන විටත් ඉක්මවා ගොස් තිබේ.
ජාතික ඩෙංගු පාලන ඒකකයේ නවතම සංඛ්යා ලේඛනවලට අනුව, ජනවාරි 01 දා සිට ජූනි 20 දා දක්වා ගත වූ කාලය තුළ පමණක් ඩෙංගු රෝගීන් 44,000 ක් සහ මරණ 28 ක් වාර්තා වී ඇත. මෙය පසුගිය වසර පුරාම වාර්තා වූ සමස්ත රෝගීන් සංඛ්යාව (51,000) හා සැසඳීමේදී බියකරු වර්ධනයකි. පසුගිය මාසයේ රෝගීන් 8,591ක් වාර්තා වූ අතර, මේ මාසයේ පළමු දින 18 තුළ පමණක් එම සංඛ්යාව 9,717 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.
දිස්ත්රික්ක 14ක් අධි අවදානම් කලාප ලෙස
සෞඛ්ය අමාත්යාංශය විසින් බස්නාහිර, දකුණ, සබරගමුව, මධ්යම පළාතේ මහනුවර සහ මාතලේ, ඌව පළාතේ බදුල්ල සහ නැගෙනහිර පළාතේ මඩකලපුව ඇතුළු දිස්ත්රික්ක 14ක් ඩෙංගු අධි අවදානම් කලාප ලෙස ප්රකාශයට පත් කර ඇත. සමස්ත රෝගීන්ගෙන් සියයට 50ක්ම වාර්තා වන්නේ කොළඹ සහ ගම්පහ දිස්ත්රික්ක වලිනි.
රෝහල් පද්ධතිය අඩපණයි: රෝගීන් කොරිඩෝවල
ඩෙංගු රක්තපාත තත්ත්වයට පත්වන අසාධ්ය රෝගීන්ගේ ජීවිත රැකගැනීමට අත්යවශ්ය වන අධි යැපුම් ඒකක (HDU) රෝහල් සතු වීමේ බරපතල හිඟයක් පවතී. කොළඹ ජාතික රෝහල වැනි ප්රධාන රෝහලක පවා පවතින්නේ HDU ඇඳන් 17ක් වැනි සීමිත සංඛ්යාවකි. ඇඳන් පිරිී ඉතිරී යාම නිසා රෝගීන්ට කොරිඩෝ සහ පඩිපෙළවල් මත වැතිර සිටීමට සිදුව ඇත.
සාමාන්යයෙන් රුධිර පට්ටිකා (Platelets) 130,000 සීමාවට වඩා අඩු වන රෝගීන් රෝහල්ගත කළ යුතු වුවද, පවතින ඉඩකඩ හිඟය හේතුවෙන් අසාධ්ය නොවන රෝගීන් හරවා යැවීමට රෝහල් බලධාරීන්ට සිදුව තිබීම ව්යසනකාරී තත්ත්වයකි.
සෞඛ්ය වැය ශීර්ෂයේ දැවැන්ත කප්පාදුවක්
වත්මන් අර්බුදයට රාජ්ය සෞඛ්ය පද්ධතියේ පවතින දිගුකාලීන මූල්ය කප්පාදුව ඍජුවම බලපා ඇති බව වෘත්තීය සමිති චෝදනා කරයි. 2025 අයවැයෙන් සෞඛ්ය සඳහා රුපියල් බිලියන 604ක් වෙන් කර තිබුණද, 2026 අයවැය මඟින් සෞඛ්ය සහ ජනමාධ්ය අමාත්යාංශ දෙක සඳහාම ඒකාබද්ධව වෙන් කර ඇත්තේ රුපියල් බිලියන 554ක් පමණි.
කාඩරයේ පුරප්පාඩු 1200ක්!
මදුරු මර්දන ව්යාපාරයේ පෙරමුණ ගන්නා මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන්ගේ (PHI) නිල අනුමත කාඩරයේ 1,200ක පමණ පුරප්පාඩු පවතින අතර දැනට සේවයේ නිරතව සිටින්නේ 2,300ක් වැනි පිරිසකි. පාසල් සහ විශ්වවිද්යාලවල අනධ්යයන සේවකයන් කප්පාදු කිරීම හේතුවෙන් එම පරිශ්රයන් මදුරුවන් බෝවන ප්රධාන මධ්යස්ථාන බවට පත්ව ඇතැයි PHI නිලධාරීහු පවසති.
ක්ෂේත්ර නිලධාරීන් අසීරුතාවක
ඩෙංගු මර්දන ක්ෂේත්ර පරීක්ෂකවරුන්ට ගෙවනු ලබන්නේ දින 24 සඳහා රුපියල් 27,000ක මාසික දීමනාවක් පමණි. ඔවුන්ට ඉන්ධන දීමනා නොලැබෙන අතර, දිනකට රුපියල් 800කට වඩා පෙට්රල් සඳහා වැය කිරීමට සිදුව තිබේ. දුමායන කටයුතුවලදී පළඳින මුඛාවරණවල ෆිල්ටර් පවා නිසි පරිදි අලුතින් සපයා නැති පසුබිමක නිලධාරීන්ගේ ශ්වසන පද්ධතිය ද අවදානමට ලක්ව ඇත.
රජයේ ස්ථාවරය සහ ජනතා විරෝධය
සෞඛ්ය ඇමැති නලින්ද ජයතිස්ස මහතා ප්රකාශ කරන්නේ වසංගත තත්ත්වය පාලනය කළ හැක්කේ “රටක් ලෙස සාමූහිකව මැදිහත් වුවහොත්” පමණක් බවයි. පරිශ්ර පිරිසිදුව තබා නොගන්නා ආයතන හා පුද්ගලයන්ට එරෙහිව දැඩි නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගන්නා බවට රජය අනතුරු අඟවයි. (2025 වසරේදී පමණක් පරිශ්ර 323,276ක් පරීක්ෂා කර, මදුරු කීටයන් සිටි පරිශ්ර 12,025ක් හඳුනාගෙන, 2,982කට නඩු පවරා තිබුණි).
කෙසේ වෙතත්, වෘත්තීය සමිති සහ බහුජන සංවිධාන අවධාරණය කරන්නේ රජය වගකීමෙන් බැහැරව ජනතාව මත වරද පටවනවා වෙනුවට, නිදහස් සෞඛ්ය සේවය සුරැකීමට වහාම අතිරේක ප්රතිපාදන වෙන් කළ යුතු බවයි.