බිලියන 165ක් ලබාගෙන බිලියන 237ක් පූජා කිරීම: සුරාබදු ආදායමට වඩා වැඩි වන්දියක් සෞඛ්යයට!
රජයේ ලාභය රුපියලයි – රටේ පාඩුව රුපියල් එකහමාරයි: මද්යසාර ආර්ථිකයේ නිරුවත.
මද්යසාර බදු උගුල: රජය හම්බ කරනවාට වඩා වැඩියෙන් ජනතාවගේ සෞඛ්යයට වියදම් කරයිද?
දිනකට මිනී 50ක්: මද්යසාර බදු ප්රතිපත්තියේ ලිහිල් බව රටම සුසානයක් කරයි!
බෝ නොවන රෝගවල ‘මහ මොළකරු‘ මද්යසාරද? 83%ක මරණ අනුපාතය පිටුපස ඇති සත්යය.
බිලියන 237ක සෞඛ්ය බිල: මද්යසාර නිසා රෝහල් පිරී යන අමිහිරි ඇත්ත.
බදු ප්රතිපත්තිය නිදාගනී – බෝතලය යළි හිස ඔසවයි: 2025 මද්යසාර නිෂ්පාදනයේ 17%ක භයානක පිම්ම.
මිල ස්ථාවරයි – මරණය සහතිකයි: උද්ධමනයට සාපේක්ෂව මද්යසාර මිල පාලනය නොකිරීමේ ආදීනව.
ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ රතු නිවේදන නොතකා හරින ලාංකීය මද්යසාර මාෆියාව.
රටේ ආර්ථිකය මද්යසාරයට බිලිද? ආදායමට වඩා පිරිවැය වැඩි ‘බොරු‘ ව්යාපාරය.
මහජන සෞඛ්යයද? සුරාබදු ආදායමද? රට තෝරාගත යුත්තේ කුමක්ද?
සංඛ්යාලේඛන පවසන බියකරු ඇත්ත: මද්යසාර බදු ඉහළ නොදැමීමෙන් රටට අත්වන ඉරණම.”
ශ්රී ලංකාවේ වාර්ෂික මරණවලින් 83%ක් බෝ නොවන රෝග නිසා සිදුවන අතර, ඉන් සැලකිය යුතු කොටසකට මද්යසාර භාවිතය සෘජුවම වගකිව යුතු බව හෙළි වේ.
මද්යසාර භාවිතය හේතුවෙන් 2022 වසරේදී පමණක් ශ්රී ලංකාව දරා ඇති සමස්ත සෞඛ්ය සහ ආර්ථික පිරිවැය රුපියල් බිලියන 237කි. එහෙත්, එම වසරේ ලැබී ඇති මුළු සුරා බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 165.2ක් පමණක් වීමෙන් පැහැදිලි වන්නේ, මද්යසාර හරහා රජය ලබන ආදායමට වඩා වැඩි බරක් රටේ සෞඛ්ය පද්ධතිය සහ ආර්ථිකය මත පැටවී ඇති බවයි.
බදු වැඩි කිරීමේ ධනාත්මක බලපෑම
පසුගිය වසරවල ක්රියාත්මක කළ බදු ප්රතිසංස්කරණවල සාර්ථකත්වය දත්ත මගින් මනාව තහවුරු වේ:
2023 වසරේ මද්යසාර බදු 20%කින් ඉහළ නැංවීම හේතුවෙන්, පෙර වසරට සාපේක්ෂව මද්යසාර අලෙවිය ලීටර් මිලියන 8.3කින් පහත වැටුණි.
එම පියවර මගින් රජයේ සුරා බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 11.6කින් ඉහළ ගියේය.
2024 වසරේදී බදු තවදුරටත් 20%කින් (14% සහ 6% ලෙස) ඉහළ නැංවීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස අලෙවිය තවත් ලීටර් 430,000කින් පහත වැටුණු අතර, රජයේ බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 42.15ක් දක්වා වර්ධනය විය.
නැවතත් ඉහළ යන මද්යසාර භාවිතය
කෙසේ වෙතත්, 2024 වසරේ ආරම්භයේ සිට මද්යසාර මිලෙහි නිසි සංශෝධනයක් සිදු නොවීම නිසා යළිත් බරපතල තත්ත්වයක් උද්ගතව ඇත. 2025 දත්ත අනුව:
බියර් නිෂ්පාදනය 5%කින් (ලීටර් මිලියන 0.77) ඉහළ ගොස් ඇත.
සමස්ත මද්යසාර නිෂ්පාදනය 17%ක කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරමින් ලීටර් මිලියන 3.35 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
උද්ධමනයට සාපේක්ෂව මද්යසාර මිල ස්ථාවරව පැවතීම නිසා ජනතාවගේ මද්යසාර මිලදී ගැනීමේ හැකියාව වැඩි වී තිබේ.
ජාතික අර්බුදය සහ විසඳුම
ශ්රී ලංකාවේ දෛනික මරණ 50කට ආසන්න සංඛ්යාවක් (වාර්ෂිකව 20,000ක් පමණ) මද්යසාර භාවිතය නිසා සිදුවන බව වාර්තා වේ. විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානයේ නිර්දේශ පරිදි, මද්යසාර බදු උද්ධමනයට සහ පුද්ගල ආදායම් වර්ධනයට සාපේක්ෂව නිරන්තරයෙන් සංශෝධනය කිරීම අත්යවශ්ය බවයි.
මද්යසාර භාවිතය අවම කර ගනිමින් මහජන සෞඛ්ය ආරක්ෂා කර ගැනීමටත්, රජයට ස්ථාවර බදු ආදායමක් ලබා ගැනීමටත් ඇති එකම මග වන්නේ විධිමත් බදු ප්රතිපත්තියක් ක්රියාත්මක කිරීම බව අවධාරණය කෙරේ.