දිනකට මෙරට පරිසරයට මුදාහරින ලන්ච් ශීට් ප්රමාණය ලක්ෂ 50 ඉක්මවන බව ඔබ දන්නවාද? තත්පරයක පහසුව වෙනුවෙන් අපි පරම්පරාවක සෞඛ්යය පාවා දෙමින් සිටින්නේ ඇයි?
අද ‘රතු ඉර’ තුළින් අපි ඒ මාරාන්තික ලන්ච් ශීට් මාෆියාවට තිත තබන විකල්පය රට හමුවේ තබනවා. ජාතික ආහාර ප්රවර්ධන මණ්ඩලයේ සභාපතිනිය ප්ලාස්ටික් රකුසාට එරෙහිව මෙතෙක් හෙළි නොකළ ‘කොළ පැහැති’ රහස මෙන්න.
බත් පත දවටන ලන්ච් ශීට් එක ඇතුළේ පිළිකා රකුසා සැඟවී සිටිනවාද?
පහසුවට ගන්නා ලන්ච් ශීට් එකෙන් ජීවිතය අනතුරේ – ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ අනතුරු කීවාය.
ප්ලාස්ටික් විසට තිත තබමු. ඔබේ මුළුතැන්ගෙයින් ඉවත් කළ යුතු ලොකුම සතුරා!මෙන්න කතාව.
ලන්ච් ශීට් එකට එරෙහි ජෛව මෙහෙයුම මේවන විට ක්රියාත්මක බව ඇය කීවාය. අපේ ගෙවත්තේ සැඟවුණු ස්වාභාවික දවටන 11ක් ගැන මෙහිදි කතා කරන්න අප බලාපොරොත්තු වෙනවා.
නොඉරෙන කෙසෙල් කොළයේ රහස ‘රතු ඉරෙන්’ හෙළි කිරිම තමයි අපේ අරමුණ.හරි…දැන් කතාව පටන් ගමු.
ඉවතලන කෙසෙල් කොළය රන් කරන ‘ස්මාර්ට්’ තාක්ෂණය ජාතික ආහාර ප්රවර්ධන මණ්ඩලයෙන් රට ටම කියාදෙන්වා.
ලන්ච් ශීට් වෙනුවට කෙසෙල් කොළ: ගොවියාට අමතර ආදායමක් දෙන අලුත් ව්යාපාරික අවස්ථාව ක් තමයි මේක.
දිනකට දවටන 2000ක්! ප්ලාස්ටික් පරදා ස්වාභාවික දවටන හදන නව යන්ත්රය මෙන්න.
කසළ ගොඩට යන කෙසෙල් අත්තෙන් ලක්ෂ ගණනක් උපයන හැටි සභාපතිනිය කියයි.
අනාගත පරපුර රකින ‘කොළ පැහැති’ විප්ලවය – ඔබ සූදානම්ද? “ලාභයද? සෞඛ්යයද? ලන්ච් ශීට් උගුලෙන් මිදෙන්නට කාලය හරි!
පරිසර හිතකාමී බත් පාර්සලය: සෞඛ්ය සම්පන්න ශ්රී ලංකාවකට නව මාවතක්.
රතු ඉර: ප්ලාස්ටික් දවටනයට එරෙහි “ජෛව” අභියෝගය
මාධ්යවේදියා (රතු ඉර):
ආයුබෝවන්! අද රතු ඉර විශේෂාංගය වෙන්වන්නේ අපේ මුළුතැන්ගෙයි සිට සුපිරි වෙළඳසැල දක්වා ව්යාප්ත වී තිබෙන, ශරීරයට මෙන්ම පරිසරයටත් මාරාන්තික තර්ජනයක් වී ඇති “ලන්ච් ශීට්” උවදුර ගැන කතා කරන්නටයි. මේ පිළිබඳව අද අප සමඟ සාකච්ඡාවට එක්වන්නේ ජාතික ආහාර ප්රවර්ධන මණ්ඩලයේ සභාපති, ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ මහත්මියයි.
මැඩම්, අපි දන්නවා මේ ලන්ච් ශීට් එකෙන් පිළිකා කාරක වගේම පරිසර විනාශයක් වෙනවා කියලා. ඒත් ඇයි අපි තාමත් ඒක අතහරින්න බැරිව මේ විනාශයට කර ගහන්නේ?
ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ.
ඇත්තටම ස්තූතියි මේ ප්රශ්නය මතු කළාට. ඔබ නිවැරදියි. ලංකාවේ ආහාර කර්මාන්තයේදී අපි කෑම දවටන්න, වහන්න වගේම පිළිගන්වන්නත් බහුලවම පාවිච්චි කරන්නේ පොලිතීන්. ජනතාව විදිහට අපි මේකේ ආදීනව දැනගත්තත්, තාමත් මේ උගුලෙන් මිදෙන්න උත්සාහ කරන්නේ නැහැ. ප්රධානම හේතුව තමයි ලන්ච් ශීට් එකක් ඕනෑම තැනකින් ලාභයට, පහසුවට ගන්න පුළුවන් වීම. නමුත් මම අහන්නේ, අපේ සෞඛ්යයට වඩා ඒ “ලාභය” වටිනවාද?
මාධ්යවේදියා:
ඒත් මැඩම්, අපේ ජීවන රටාව හරිම කාර්යබහුලයි. ලන්ච් ශීට් එකක් වගේ පහසු විකල්පයක් අපේ ගෙවත්තේ තිබෙනවාද?
ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ:
අනිවාර්යයෙන්ම! අපේ වටපිටාවෙම ඕනෑ තරම් ජෛව දවටන (Bio-wrappers) තිබෙනවා. ඇයි අපිට බැරි කෙසෙල් කොළ, හෙලිකෝනියා කොළ, නෙළුම් කොළ, කැන්ද, හල්මිල්ල වගේ ස්වාභාවික දෙයකට යන්න? වට්ටක්කා කොළ, සූරිය කොළ වගේ දේවල් පවා අපිට පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. මේවා හුදෙක් දවටන නෙමෙයි, කෑමට අමුතු රසයක් සහ ගුණයක් එකතු කරන මාධ්යයන්.
මාධ්යවේදියා:
නමුත් මැඩම්, කෙසෙල් කොළයක් කඩලා ඒකට බත් බෙදුවොත් ඒක ඉක්මනින් ඉරෙනවා. කඩේකින් ගන්න ලන්ච් ශීට් එකක් වගේ ඒක හුරුබුහුටි නැහැනේ?
ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ:
ඒක තමයි වැරදි වැටහීම. කෙසෙල් කොළයක් කෙළින්ම පාවිච්චි කරනවාට වඩා එය “පදම් කිරීම” වැදගත්. ඒ සඳහා අපි ක්රම කිහිපයක් හඳුන්වා දෙනවා. එකක් තමයි උණු දිය ප්රතිකාරය. අඩි එකහමාරක කෑලි කපාගත් කෙසෙල් කොළ නටන වතුරේ තත්පරයක් ගිල්වා ගත්තොත් ඒවා හොඳින් පදම් වෙනවා, ආයෙත් ඉරෙන්නේ නැහැ. සති තුනක් වුණත් ශීතකරණයේ තියලා පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්.
මාධ්යවේදියා:
මේක ව්යාපාරික මට්ටමින් කරන්න පුළුවන් දෙයක්ද? නැත්නම් ගෙදරට විතරක් සීමා වෙච්ච දෙයක්ද?
ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ:
මෙන්න මේක තමයි අපේ ප්රධාන පණිවිඩය. මෙය මහා පරිමාණ ව්යාපාරයක් දක්වා ගෙන යන්න පුළුවන්. හුමාලයෙන් පදම් කිරීම හෝ Hot Air Guns (උණුසුම් වායු ධාරා) භාවිතයෙන් ඉතා ඉක්මනින් කොළ විශාල ප්රමාණයක් පදම් කරන්න පුළුවන්.
වැදගත්ම දේ, ජාතික ආහාර ප්රවර්ධන මණ්ඩලය මගින් දැන් විශේෂ යන්ත්රයක් හඳුන්වා දී තිබෙනවා. ඒ යන්ත්රයෙන් දිනකට දවටන 2000ක් විතර හදන්න පුළුවන්. ඕනෑම කෙනෙකුට අපේ මණ්ඩලයට ඇවිත් ඒ යන්ත්රය බලලා තමන්ටම එකක් හදාගන්න හෝ නිපදවා ගන්න මඟ පෙන්වීම් ලබාගන්න පුළුවන්.
මාධ්යවේදියා:
දැන් බලන්න මැඩම්, අද කාලේ “Lunch Box” ක්රමය ජනප්රියයි. ඒ වගේ පෙට්ටියකට කෙසෙල් කොළයක් ගළපන්නේ කොහොමද?
ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ:
අන්න එතැනදී තමයි අපි “සුහුරු ආහාර දවටන” (Smart Food Wrappers) හඳුන්වා දෙන්නේ. කෙසෙල් කොළයේ ඉතිරි වන කුඩා කොටස් පත්තර කඩදාසි මත ජෙලටින් හෝ සව් වැනි ස්වාභාවික මැලියම් පාවිච්චි කරලා අලවන්න පුළුවන්. එවිට ඇතුළත කෙසෙල් කොළයත් පිටත කඩදාසියත් තියෙන හුරුබුහුටි දවටනයක් ලැබෙනවා. පෙට්ටි ඇතුළට වුණත් මේවා කපලා අතුරන්න පුළුවන්.
මාධ්යවේදියා:
අවසාන වශයෙන් මැඩම්, ඔබ කියන්නේ ලන්ච් ශීට් එකෙන් මිදීම සෞඛ්යයට වගේම ආර්ථිකයටත් වාසියක් කියලද?
ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ:
නියත වශයෙන්ම! කෙසෙල් වගා කරන ගොවියාට තමන්ගේ අපතේ යන කොළවලින් අමතර ආදායමක් ලැබෙනවා. පාරිභෝගිකයාට වස විස නැති ආහාර වේලක් ලැබෙනවා. ලන්ච් ශීට් කියන්නේ එක සැරයක් පාවිච්චි කරලා පරිසරයට මුදාහරින විනාශයක්. නමුත් ස්වාභාවික පත්ර කියන්නේ පරිසරයට පොහොරක්. අපි මේ වෙනස අද නොකළොත්, අනාගත පරපුරට ඉතිරි වෙන්නේ ලෙඩ රෝග සහ ප්ලාස්ටික් කසළ කන්දක් විතරයි.
මාධ්යවේදියා:
ඉතාම වැදගත් කරුණු රැසක්. ස්තූතියි ආචාර්ය සුජාතා වීරසිංහ මහත්මියට අප සමඟ එක්වීම ගැන. ලන්ච් ශීට් වෙනුවට ස්වාභාවික පත්රයක රස බලන්න දැන් කාලය හරි. “රතු ඉර” අදට නිමයි!