ශ්‍රී ලංකාවේ තිරිඟු පිටි මිල ඉතිහාසය: 2020 සිට 2026 දක්වා දැවැන්ත මිල උච්චාවචනයන් සහ වර්තමාන තත්ත්වය
ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් දරුණුතම ආර්ථික අර්බුදය, ලෝක වෙළෙඳපොළේ මිල උච්චාවචනයන් සහ ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියලේ අගය ඉහළ පහළ යාම හමුවේ මෙරට පාරිභෝගිකයින්ගේ අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍යයක් වන තිරිඟු පිටි මිල ගණන් පසුගිය වසර කිහිපය තුළ නාටකීය ලෙස ඉහළ ගොස් තිබේ.
2020 වසරේදී රුපියල් 85 – 90ත් අතර ඉතා ස්ථාවර මට්ටමක පැවති තිරිඟු පිටි කිලෝග්‍රෑමයක මිල, අර්බුදකාරී සමය තුළ සහ මෑතකාලීන පිරිවැය ඉහළ යාම් නිසා රුපියල් 250 – 400 දක්වා ඉහළ සීමාවන් කරා ළඟා විය.
මෙරට ආර්ථික අස්ථාවරත්වය සහ විදේශ සංචිත හිඟයත් සමඟම තිරිඟු පිටි මිල ඉතිහාසයේ නොවූ විරූ ලෙස ඉහළ ගියේ මෙම කාල වකවානුව තුළය.
2021 අගභාගය: රුපියල් 10 කින් මිල ඉහළ දැමීම.
2021 නොවැම්බර්: තවත් රුපියල් 17.50 කින් මිල වැඩිවීම.
2022 අප්‍රේල් / මැයි: ප්‍රීමා (Prima) සහ සෙරන්ඩිබ් (Serendib) යන ප්‍රධාන සමාගම් විසින් එකවර විශාල වශයෙන් රුපියල් 35 – 40ත් අතර ප්‍රමාණයකින් මිල ඉහළ නංවන ලදී.
2022 ජූලි: තිරිඟු පිටි කිලෝග්‍රෑමයක මිල එකවර රුපියල් 84 කින් දැවැන්ත ලෙස ඉහළ දැමීම වාර්තා විය.
ප්‍රතිඵලය: මෙම අඛණ්ඩ මිල වැඩිවීම් හමුවේ 2022 වසර අග වන විට විවෘත වෙළෙඳපොළේ තිරිඟු පිටි කිලෝවක මිල රුපියල් 300 – 400 සීමාව ඉක්මවා ගියේය.
රජයේ මැදිහත්වීම් සහ ආනයන ලිහිල් කිරීමේ ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් 2023 සහ 2024 වසරවලදී වෙළෙඳපොළේ තිරිඟු පිටි මිල යම් මට්ටමකට පාලනය විය. මෙම කාලය තුළ සාමාන්‍ය සිල්ලර මිල රුපියල් 210 – 250 අතර මට්ටමක පැවතුණි. එසේ වුවද, අතරමැද කාලයේදී නිෂ්පාදන හා ප්‍රවාහන පිරිවැය මත පදනම්ව රුපියල් 5 – 10ත් අතර සුළු මිල සංශෝධන (ඉහළ යාම් සහ පහළ යාම්) කිහිපයක්ම සිදු විය.
2026 වසරේදී නැවත වරක් ප්‍රවාහන ගාස්තු, නිෂ්පාදන පිරිවැය සහ ලෝක වෙළෙඳපොළ මිල ගණන් ඉහළ යාම හේතුවෙන් ප්‍රධාන මිල වැඩිවීම් තුනක් වාර්තා වී තිබේ:
2026 අප්‍රේල්: ප්‍රවාහන පිරිවැය ඉහළ යාම හේතුවෙන් ප්‍රීමා සමාගම මඟින් තිරිඟු පිටි කිලෝවක මිල රුපියල් 5කින් ඉහළ දැමීය.
2026 අගෝස්තු 29: ලෝක වෙළෙඳපොළේ මිල ගණන් සහ නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යාම නිසා ප්‍රීමා සහ සෙරන්ඩිබ් සමාගම් විසින් තිරිඟු පිටි කිලෝග්‍රෑමයක මිල රුපියල් 17කින් ඉහළ නංවන ලදී.
2026 ඔක්තෝබර් 20 (අවසන් සංශෝධනය): ආනයනකරු සමාගම් විසින් වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි තිරිඟු පිටි කිලෝග්‍රෑමයක මිල තවත් රුපියල් 13කින් ඉහළ දමා ඇත.
මුළු මිල වැඩිවීම් වාර: 2020 වසරේ සිට මේ දක්වා අවස්ථා 10කට වඩා වැඩි වාර ගණනකදී තිරිඟු පිටි මිල ඉහළ දමා ඇත.
2020 වසරට සාපේක්ෂව වර්තමානය වන විට තිරිඟු පිටි කිලෝග්‍රෑමයක මිල රුපියල් 130කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් බේකරි නිෂ්පාදන, පාන් සහ අනෙකුත් පිටි ආශ්‍රිත ආහාර ද්‍රව්‍යවල මිල ගණන් ද අඛණ්ඩව ඉහළ යාමට ලක්ව ඇති අතර, එය සෘජුවම සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයාගේ දෛනික ජීවන වියදමට දැඩි ලෙස බලපා ඇත.