ගුවන් යානා, මෝටාර් උණ්ඩ සහ මරණ තර්ජන අතර – රාජ්ය බලයට මුහුණ දුන් මාධ්යවේදියෙක්!
පෑනට වෙඩි තැබූ රාජ්යය: ඉක්බාල් අතාස් සහ මාධ්ය නිදහසට එල්ල වූ ප්රහාර!
බිය නොවූ මාධ්යවේදියෙකු වූ සත්යය වෙනුවෙන් පවුලත් අවදානමට දැමූ මිනිසෙක්!
හමුදා රහස් හෙළි කළ හඬ වූ ඉක්බාල් අතාස් සහ ශ්රී ලංකා ආරක්ෂක වංචා!
නිර්භීත හඬක් නිහඬ වුව වූ සත්යයට කළ සටන අමරණීයයි!
ජාත්යන්තරව ගෞරවයට, රට තුළ තර්ජනට – ඉක්බාල් අතාස්ගේ අමිහිරි සත්යයය.!
හදවතට වෙඩි තැබූ මරණය: මාධ්ය නිදහස රැකගත් සොල්දාදුවාගේ සමුගැනීමම !
මාධ්යවේදියෙකුට ආරක්ෂාව අවශ්ය වූ රටක්: ඉක්බාල් අතාස් කේස් අධ්යයනය!
රාජ්ය රහස්ද, මහජන සත්යයද? – ඉක්බාල් අතාස් සහ මාධ්ය ආචාරධර්මය!
ප්රජාතන්ත්රවාදයේ සීමා හෙළි කළ මාධ්යවේදියෙක්!
🩸 වඩාත් ආන්දෝලනයට පත් කරන, දැඩි විරෝධාත්මක ස්වරයෙන්
වංචාව හෙළි කළේ අපරාධයක්ද? – ඉක්බාල් අතාස්ට එරෙහි රාජ්ය ප්රතිචාර!
පෑනට තුවක්කුවෙන් පිළිතුරු දුන් රටක්!
මාධ්යවේදියෙකුට නිල රහස් පනත යොදාගත් රටේ ලජ්ජාදායක කථාව!
ප්රවීන මාධ්යාවේදි ඉක්බාල් අතාස් මහතා අභවප්රාප්ත වෙයි!
තවත් ප්රවීණයෙක් දිවි ගමනින් සමු ගයි!
ජාත්යාන්තර කීර්තියට පත් මෙරට ප්රවීණ මාධ්යවේදියෙකු සහ ආරක්ෂක තීරු ලිපි රචකයෙකු වූ ඉක්බාල් අතාස් මහතා අභාවප්රාප්ත වී තිබේ. මිය යන විට ඔහු 81 වැනි වියේ පසු විය.
ඔහුගේ අවමංගල්යය (13) පස්වරුවේ දෙහිවල මහ පල්ලිය සුසාන භූමියේදී සිදු කෙරිණි.
දේහය පෙ.ව. 9.00 සිට දෙහිවල හිල් වීදියේ සිරිවර්ධන පාරේ අංක 11 C/1 දරන ස්ථානයේ තැන්පත් කර තිබිණි.
දශක කිහිපයක් පුරා විහිදුණු මාධ්ය වෘත්තියක් සමඟින්, ආරක්ෂක කටයුතු පිළිබඳ ඔහුගේ ප්රබල වාර්තාකරණය සඳහා ඉක්බාල් අතාස් අන්තර්ජාතිකව පවා පිළිගැනීමට අපේ කාලයේ මාධ්ය සඟයෙකි.
ශ්රී ලංකා මාධ්ය ඉතිහාසය තුළ ගවේෂණාත්මක මාධ්යවේදය නිරූපණය කරන ප්රබලතම නාමයක් ලෙස ඉක්බාල් අතාස් මහතා හැඳින්විය හැක. දශක කිහිපයක් පුරා ඔහු කළ ආරක්ෂක හා හමුදා කටයුතු පිළිබඳ වාර්තාකරණය, මාධ්යවේදියෙකුගේ වෘත්තීය වගකීම, රාජ්ය බලය සහ මාධ්ය නිදහස අතර ඇති ආතතිය පිළිබඳ විශිෂ්ට අධ්යයන මාධ්ය සඟයෙක් ලෙස සැලකිය හැකි ය.
අපේ කාලයේ ඉක්බාල් අතාස්ගේ මාධ්ය ජීවිතය විමර්ශනය කරන්නේ, ඔහු පුද්ගලයෙකු ලෙස පමණක් නොව, මාධ්යවේදය ප්රජාතන්ත්රවාදය තුළ ඉටු කරන භූමිකාව අවබෝධ කර ගැනීමේ උදාහරණයක් ලෙසය.
ඉක්බාල් අතාස් මහතා සන්ඩේ ටයිම්ස් පුවත්පතේ ආරක්ෂක තීරු ලිපි රචකයෙකු ලෙස දිගු කලක් කටයුතු කළ අතර, Jane’s Defence Weekly, CNN සහ The Times of London වැනි ජාත්යන්තර මාධ්ය ආයතන වෙත ද දායකත්වය දක්වන්නටද ඔහුට හැකි විය.
2000 වසරේදී New York Times පුවත්පත ඔහුව “ශ්රී ලංකාවේ ප්රමුඛ හමුදා වාර්තාකරු” ලෙස හඳුන්වා දීම, ඔහුගේ වෘත්තීය විශ්වාසනීයත්වය සහ ජාත්යන්තර පිළිගැනීම පෙන්වන වැදගත් සාධකයකි.
1997 සහ 1998 වසරවලදී අතාස් විසින් සන්ඩේ ටයිම්ස් වෙත ලියූ ලිපි මාලාව, ශ්රී ලංකා රජය විසින් සිම්බාබ්වේ සිට මිලදී ගත් මෝටාර් උණ්ඩ 70,000ක් අතුරුදහන් වීම සම්බන්ධයෙන් වූ විශාල ආරක්ෂක වංචාවක් හෙළි කළේ ය.
මෙම වාර්තා මුලින්ම LTTE සංවිධානයට වගකීම පැවරූ රාජ්ය කථාව ප්රශ්නගත කරමින්, රාජ්ය ආරක්ෂක යාන්ත්රණය තුළ ඇති අභ්යන්තර දූෂණය හෙළි කළේය.
1998 දී ගුවන් හමුදා ගුවන් යානා මිලදී ගැනීම්වල අක්රමිකතා පිළිබඳ ලිපි මාලාවක් ලිවීමෙන් පසු, සන්නද්ධ පිරිසක් ඔහුගේ නිවසට ඇතුළු වී ඔහුගේ බිරිඳට සහ කුඩා දියණියට තර්ජනය කළේය.
මෙය මාධ්යවේදියෙකුට පමණක් නොව, ඔහුගේ පවුලට පවා බලය භාවිත කරමින් බිය ගැන්වීමේ ක්රියාවලිය කෙරෙහි පැහැදිලි උදාහරණයකි.
මෙම ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් ගුවන් හමුදා නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු 2002 දී වරදකරුවන් ලෙස පත් කර වසර 9 බැගින් සිර දඬුවම් නියම කිරීම, ශ්රී ලංකාවේ මාධ්ය නිදහස සම්බන්ධයෙන් ඉතා වැදගත් නීතිමය තීන්දුවක් ලෙස සැලකේ.
විනිසුරුවරයා සඳහන් කළ “දූෂණ හෙළි කිරීමට පුවත්පත්වලට අයිතියක් තිබේ” යන ප්රකාශය, මාධ්ය නීති අධ්යයනය සඳහා මූලික උපුටා දැක්වීමක් ලෙස භාවිත කළ හැකිය. මෙය සත්තකින්ම මාධ්ය කාලවේ ප්රගමනයට හේතු විය.
2007 දී යුක්රේනයෙන් භාවිතා කරන ලද මිග්–27 ජෙට් යානා මිලදී ගැනීම සම්බන්ධයෙන් අතාස් කළ වාර්තා, ශ්රී ලංකාව තුළ පමණක් නොව, යුක්රේන රජය විසින්ම පූර්ණ පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කිරීමට හේතු විය.
මෙය දේශීය මාධ්යවේදියෙකුගේ වාර්තාකරණයක් ජාත්යන්තර රාජ්ය ක්රියාවලියකට බලපාන ආකාරය පිළිබඳ සුවිශේෂී උදාහරණයකි.
මෙම වාර්තාකරණය හේතුවෙන් ඔහුට ලබා දී තිබූ රාජ්ය ආරක්ෂාව ඉවත් කිරීම, මාධ්යවේදීන් ආරක්ෂා කිරීමේ කමිටුව (CPJ) සහ Reporters Without Borders (RSF) වැනි ජාත්යන්තර සංවිධාන විසින් දැඩි ලෙස විවේචනයට ලක් විය.
මෙය මාධ්ය නිදහස නීතිමය වශයෙන් පමණක් නොව, ප්රායෝගික වශයෙන්ද කොපමණ අවධානමකට ලක් විය හැකිද යන්න පැහැදිලි කරයි.
1994 දී CPJ ජාත්යන්තර මාධ්ය නිදහස සම්මානය සහ 2007 දී Alfred I. duPont–Columbia විශ්වවිද්යාල සම්මානය ලැබීම, අතාස්ගේ වෘත්තීය කාර්යභාරය ජාත්යන්තරව පිළිගත් බව තහවුරු කරයි.මෙය රටක් ලෙස අප මාධ්ය ද ලබා ගත් සම්මානයකි.
ඉක්බාල් අතාස් මහතාගේ ජීවිතය, ගවේෂණාත්මක මාධ්යවේදය යනු තොරතුරු එකතු කිරීමක් පමණක් නොව, බලයට ප්රශ්න කරන, අවදානම භාර ගන්නා, සමාජ වගකීමක් ඉටු කරන ක්රියාවලියක් අදට නොව හේටට ද රටට මාධ්ය කාලවට අවශ්ය වූ අයෙකි.
ඔහුගේ කාර්යභාරය සත්තකින්ම සුන්දරය. මාධ්ය නිදහස, රාජ්ය බලය, ආරක්ෂක වාර්තාකරණය, මාධ්යවේදියාගේ ආචාර ධර්ම ඔස්සේ මාධ්ය කාලාවේ දිග දිගවකට ගමන් කරන්නට හැකි මාධ්ය සඟයෙකි.ඔහු ගුරුවරයෙකි. මිතුරෙකි. ලෙංගතු වූ අපේ කාලයේ ආදරණීය මාධ්යවේදීයෙකි.